Bestek

Het zal je maar gebeuren. Heb je eindelijk de moed verzameld om hem/haar uit te nodigen voor een zelfgemaakte pasta bij kaarslicht bij jouw thuis, heb je geen fatsoenlijk bestekgoed  (ook wel bestekgarnituur ) voor op tafel! Die half kromme vorken en dat botte mes deed het best leuk toen je nog op je studentenkamer woonde, maar nu is het tijd voor een "upgrade". Of je nu op zoek bent naar een starterspakket, je huidige bestek  wat wilt uitbreiden of die mooie bestekcassette  als kado voor je trouwdag: het juiste bestekgoed is er ook voor jou!

Basisinleiding bestekgoed

We mogen er best vanuit gaan dat je dit eetgerei  kent (en gebruikt), maar voor de volledigheid van dit artikel zijn toch nog maar even de basisstukken op een rijtje gezet. Het mes  ligt rechts van het bord met de snijkant van het mes naar links wijzend. Links van het bord ligt de vork . De lepel  ligt rechts van het tafelmes.

Basisset
Tafelmes	Tafelvork	Tafellepel

Voor wat uitgebreidere etentjes kom je niet zo heel erg ver met dit basisbestek, dus we zullen maar meteen wat andere aanvullingen bespreken. Voor het dessert gebruik je meestal alleen een dessertlepel  (ligt boven het bord, evenwijdig aan de tafelrand). Officeel zou je twee bestekdelen moeten dekken voor het dessert: dessertvork  en -lepel of dessertmes  en -vork (afhankelijk van het soort dessert). Voor de salade gebruik je een saladevork  en -mes (de saladevork ligt links van de tafelvork, het salademes  rechts van het tafelmes of rechts van de eventuele tafellepel):

• Dessertlepel 
• Kleinere lepel dan de tafellepel , maar groter dan een koffielepel .
• Wordt soms gebruikt als lepel bij de koffie of thee, ookal zijn de koffielepels  eigenlijk kleiner.
• IJslepels  zijn de dessertlepels met een langere steel.
• Dessertvork 
• Kleinere vork dan een tafelvork  of een saladevork .
• Voornamelijk in de luxere besteksets terug te vinden.
• Is niet hetzelfde als een gebaksvorkje , hoewel je ze best onderling kunt uitwisselen. Bij het gebaksvorkje heeft meestal een van de tanden een bredere, scherpere punt.
• Dessertmes 
• Kleiner mes dan een tafelmes  of een salademes .
• Over het algemeen niet zo heel scherp mesje.
• Voornamelijk (net als de dessertvork ) in de luxere besteksets terug te vinden.
• Is niet hetzelfde als een botermesje  (zie verder), hoewel je bij gebrek aan eentje kun je deze twee best tegen elkaar inwisselen.
• Saladevork 
• Kleinere vork dan een tafelvork  maar groter dan een dessertvork .
• Salademes 
• Kleiner mes dan een tafelmes  maar groter dan een dessertmes .

Voor de meeste etentjes zit je nu wel goed, maar om echt indruk te maken kun je nog een stapje verder gaan:

Verdere aanvullingen
Visbestek  (visvork  en vismes ) Te verkrijgen in kleine (voorgerecht, ook wel cocktail) en grotere uitvoeringen (voor als het hoofdgerecht vis is) Visvork  is te herkennen aan een extra inham tussen de middelste vorktanden. Vismes  is een breder mes dan een regulier mes en heeft een (niet scherp) gegolfde zijkant.	Steakmessen  Voor als het hoofdgerecht steak is (of andere vlees dat een scherp mes vereist). Bovenstaand weergegeven messen zijn los verkrijgbaar. Sommige luxe bestekmerken bieden ook steakmessen in de gelijke uitvoering als de rest van het bestekgoed.	Botermes  Wordt gebruikt voor boter, pate's en andere smeersels. Ligt meestal op of naast het broodbordje. Heeft meestal een botte snijkant, hoewel er ook botermesjes zijn met een kartelrand waardoor het brood ook te snijden is. Als een botermesje bij de boter of het brood ligt, ga dan niet met je tafelmes de boter in!	Amuselepel  Wordt gebruikt voor de amuse (een klein hapje bij aanvang van de maaltijd om je smaakpapillen te stimuleren, meestal met 1 hap in de mond te steken) Kun je natuurlijk ook een gewone lepel voor gebruiken, maar de speciale amuselepel zorgt er voor dat eventuele saus er niet uitloopt en ze stevig op een bord liggen zonder kantelgevaar). Bovenstaande uitvoering kan leuk om de rand van een bord worden gelegd. Er zijn ook amuselepels met een vlak handvat.	IJslepel  Wordt gebruikt bij ijsdesserts of andere gerechten die geserveerd worden in hoge kommen of glazen. Zijn lange, smalle lepels.

Mocht je voor de culinaire (vis)hoogstandjes willen gaan, bieden de volgende hulpmiddelen een prachtige (en soms zelfs) hoogst noodzakelijke aanvulling op je bestekgoed:

• Voor het eten van kreeft:
• Kreeftvork  (lang small vorkje met twee tanden, geschikt op kleine stukjes kreeft uit scharen te peuteren).
• Kreefthaak (vorkje met aan de ene kant twee tanden en aan de andere kant een lange platte schep).
• Kreefttang  (om de harde scharen mee te breken, ook voor krab).
• Kreeftschaar  (alternatief om de scharen mee open te knippen).
• Voor oesters:
• Oestervork  (met vier tanden, meestal beetje gebogen).
• Voor escargots (lees: slakken):
• escargot vork  (lang vorkje met twee tanden).
• een escargot tang 
• Voor zeevruchten;
• zeevruchtenvork  (extra lange smalle vork met twee tanden, vaak uitwisselbaar met een escargot vork ).

Tenslotte nog een paar aparte voorwerpen die je op je mooi gedekte tafel zou kunnen tegenkomen:

Minder gangbare toevoegingen
Zoutlepel  Klein lepel met een extra bolle schep. Wordt gebruikt om zout uit een zoutvaatje te scheppen. Niet zo heel erg gebruikelijk meer.	Theetang  Wordt gebruikt om het theezakje uit een kopje te verwijderen (en uit te persen). Misschien niet zo heel erg gebruikelijk meer, maar aangezien veel kruidentheezakjes geen handig trekdraadje aan het zakje hebben is deze tang soms wel heel handig. Of je nu wel of niet een tang hebt: zorg ervoor dat als je thee serveert, je een klein bordje of kommetje naast het kopje plaats om het theezakje in kwijt te kunnen.	Tafelveger  Wordt gebruikt om kruimels en andere kleine resten tussen de gangen door van tafel te vegen. Voornamelijk in tweedehands en antieke vorm nog verkrijgbaar. Erg leuk om te gebruiken (geeft een extra luxe swing aan je dineetje).

Serveerbestek  

Veel bestekcassettes hebben enkele serveerbestekstukken er standaard in opgenomen. Afhankelijk van de omvang van jouw etentje of het soort etentjes, zul je enkele of veel van de onderstaande stukken nodig hebben.

Serveerbestek
Sauslepel  Dit gerei word voornamelijk gebruikt tijdens het dineren om bijvoorbeeld jus uit te scheppen op je bord.	Opscheplepel  (ook wel Dienlepel ) Worden soms ook aangegeven onder aardappellepel  (dit zijn de grote platte opscheplepels met meestal een golvende inkeping aan de zijkant)	Vleesvork  Je gebruikt een vleesvork om rundvlees of varkensvlees te snijden. Eerst zet je het vleesvork in het vlees waarmee je met een anders mes plakjes snijd en oppakt met het gerei en op je bord zet.	Slabestek   Slabestek is meestal van hout gemaakt, wat een lichter materiaal is dan metaal en handiger is om het sla en al bij behorende groenten door elkaar te mengen.	Taartschep   Hiermee schep je al het lekkernij op zoals gebak, taart en cakes. Met een lang puntige voorkant , is het makkelijk om het lekkernij in vorm te houden en het op een schaaltje te zetten in plaats van ernaast.

Wat te weten over bestekgoed

Edelstaal

• De samenstelling van het edelstaal wordt weergegeven door een set nummers, meestal 18/8 of 18/10.
• Het eerste getal geeft de gehalte chroom aan en het tweede de hoeveelheid nikkel.
• Het chroom gehalte is van belang voor het tegengaan van roest. Nikkel zorgt voor glans en geeft de mogelijkheid tot metaalbewerkingen.  
• Goedkopere versie van edelstaal is bestek van roestvrij staal. Dit wordt vaak in de horeca gebruikt omdat het zo goedkoop is. Helaas krijg je het niet zo mooi glanzend als het bestek van edelstaal (of zilver)

Zilver

• Zilveren bestekgoed klinkt erg ouderwets, maar is een prachtige toevoeging aan je tafel bij speciale gelegenheden.
• Vrij prijzig in verhouding met edelstaal.
• Meestal wordt Sterling zilver als maat voor de samenstelling van het bestekgoed gebruikt. Dit verwijst naar de samenstelling van het zilver (92,5% zilver en 7,5% andere metalen waaronder koper).
• Je zilveren bestek heeft wat meer verzorging nodig:
• Als je het niet verzorgt, zal het na verloop van tijd dof worden en verkleuren.
• Houd je zilver mooi met behulp van zilverpoets of een speciale zilverdoek.
• Aanslag is ook te voorkomen door je zilverenbestek in een speciale bestekcassette (ookwel bestekkoffer ) gestoffeerd met een anti-aanslagdoek te bewaren.
• Een goede variatie op het zilveren bestek, is verzilverd bestek .
• Meestal is hier een dunne verzilverde laag aangebracht op bestek van edelstaal. Het is wat minder duurzaam, maar wel aanzienlijk voordeliger dan massief zilver.
• Je hebt verschillende mate van verzilvering: 100, 125, 150 of 200 (dwz bijvoorbeeld 100 gram zilver op 12 tafellepels en vorken).
• In het algemeen worden alleen de heften van het bestek verzilverd.

Vaatwasbestendig

• Het meeste bestek van edelstaal of zilver dat tegenwoordig gebruikt wordt is vaatwasbestendig.
• Heeft u nog een oude zilverenbestekset van bijvoorbeeld je grootouders, ga er dan vanuit dat het niet in de vaatwasser kan.
• Let wel op afwerkingen of accenten (bijvoorbeeld goudaccenten) die beschadigd kunnen worden in de vaatwasser.
• Was nooit zilver en edelstaal bestek samen in de vaatwasser. Dit geeft een reactie tussen de metaalsoorten en kan weer vlekken op het zilver geven.
• De specialisten adviseren dat je ook je edelstalen bestekgoed de eerste weken met de hand afwast voordat je overstap op de afwasmachine.
• Zet het bestekgoed met de handvaten naar beneden in het bestekrek van je afwasmachine.

Duurzaamheid

• Kies bestekgoed met een solide constructie.
• Bestek dat uit 1 stuk gemaakt is, is over het afgemeen solider dan bestek dat uit twee delen bestaat. Nadeel is wel dat het heft vrij dun is (in verhouding met bestek uit twee delen), omdat het anders te zwaar zou worden. Ziet er elegant uit, maar sommigen vinden dit niet prettig in gebruik.
• Voor bestek uit twee delen (ook wel genoemd bestek met een aangezet heft), kijk of je bestek vind dat een holheftuitvoering  heeft. Dit is zeer stevig.
• Bestek is ook modegevoelig (met name kleurschakelingen in het heft of bewerkingen). Meestal doe je de rest van je leven met je bestekgoed, dus kies een set die stijlvol blijft door de jaren heen.
• Bekijk ook de garantie op je bestekset! Voor de volledigheid van je set, wilt je toch wat zekerheid in geval een mes breekt of het roestvrije staal vlekt.
• De duurzaamheid van je bestekgoed heb je voor een deel ook zelf in de hand: wees er zuinig op. Laat etensresten er niet te lang op inwerken, dit kan blijvende verkleuringen geven.

Hoeveel besteksets heb je nodig?

De meeste besteksets bestaan uit 4 tot 12 setjes. Meestal is de dessertlepel er niet standaard in opgenomen. Veel winkels bieden ook kleine basissets die slechts 1 lepel, 1 vork en 1 mes bevatten. Bij de keuze van de grootte van je set, bekijk je een aantal zaken. Allereerst, hoe vaak geef je etentjes en hoeveel gasten heb je dan gemiddeld? Daarnaast kijk je naar je dagelijks gebruik (en hoevaak je van plan bent af te wassen). Het soort diners geeft aan welke bestekonderdelen je tenminste nodig hebt (ben je niet van plan dineetjes met visgangen en dergelijk te geven, heb je al die extra bestekonderdelen wellicht niet nodig). Tenslotte dien je ook rekening te houden met de omvang van je keukenlade (of andere opslagplaatsen) voor je bestekgoed.

Houd er rekening mee dat de meeste bestekcassettes (afhankelijk van het merk of het land van fabricage) totaal verschillend zijn in samenstelling. De volgende indeling is slechts ter indicatie:

• 20-24 stuks set: Ideaal voor een huishouden van 1 of 2 personen. Lijkt aan de ruime kant, maar je wilt genoeg hebben voor zowel ontbijt als avondeten zonder tussendoor de vaatwasser te moeten vullen.
• 40-58 stuks set: Wordt aangegeven als voor 6-8 personen. Dit is prima voor het dagelijks gebruik voor een gezin van maximaal 4 personen. 
• 58-92 stuks set: Meestal aangegeven als voor 9 personen (rond de 58 stuks als basisbestek, rond de 90 als het een uitgebreid set betreft).
• 90+ sets: Voor 12 personen en meer, meestal met extra onderdelen. Een uitstekende keuze voor grotere gezinnen of voor als je veel uitgebreide etentjes organiseert. 

Tafeletiquette

• Eentje om makkelijk mee te scoren: de vork houd je in je linkerhand en het mes in je rechterhand (met het snijvlak naar je bord wijzende).
• Voor de verhitte discussies: gebaren of wijzen met bestek in de hand is erg onbeleefd.
• Wat toch te beginnen met dat mooie witte servet: zodra de maaltijd begint, leg je het servet uiteengevouwen op je schoot (absoluut niet in je kraag stoppen!). Mocht je  wat voedsel (saus, vet e.d.) aan je mond hebben, dep dit dan voorzichtig op met je servet. Mocht je tussendoor van tafel gaan, leg je servet dan netjes op je stoel.
• Heeft niks met verboden te maken: roken tijdens de maaltijd is absoluut not done, zelfs in de gelegenheden waar je gewoon mag roken. Eventueel een sigaret of sigaar bij de koffie is prima, mits de andere tafelgenoten het niet als vervelend ervaren.
• Leg tussen door niet het vieze bestek terug op het tafelkleed: voor een kleine adempauze tijdens het dineren, leg je het bestek op de rand van het bord. Het mes met de snijkant naar beneden en de vork met de tanden omlaag.
• Hoe geef je netjes aan dat je voldoende hebt gehad: leg je mes en vork aan de rechtsekant van het bord op de rand, netjes naast elkaar. Het mes ligt bovenaan en heeft het snijvlak aan de kant van de vork en de vork ligt met de tanden omhoog.

Top Merken

• BSF 
• Bugatti 
• Keltum 
• Paul Wirths 
• Sola 
• Solingen 
• Wilkens 

Goedkopere opties:

• IKEA 
• Hema 

Gerelateerde producten

Serviesgoed	Tafellinnen	Bestekbakkken	Keukenmessen	Keukengerei

External Links

• Serviesinfo.nl: Achtergrondinformatie en verkoop van bestekgoed.